Jumhur ulamak feqah sependapat mengatakan wajib zakat pada mata wang. Mata wang tersebut telah menggantikan mata wang emas dan perak yang digunakan oleh orang-orang Arab terdahulu dalam berurus niaga sebelum kedatangan Islam. Mata wang emas dikenali sebagai “dinar” manakala perak dikenali sebagai “dirham”.
DALIL WAJIB ZAKAT WANG SIMPANAN
Hadis Nabi s.a.w. yang bermaksud:
“Tiada wajib atas engkau sesuatu (pada emas) sehingga engkau memiliki 20 dinar (85 gram). Apabila ada pada engkau 20 dinar dan cukup haul, maka wajiblah zakat padanya 1/2 dinar (2.5%) Maka jika lebih dari 20 dinar, hendaklah dihisab menurut lebihannya itu 2.5% daripada keseluruhannya.”
(riwayat Abu Daud)
Pada dasarnya wang simpanan bermaksud “wang yang disimpan di dalam akaun simpanan, akaun simpanan tetap, simpanan semasa, saham, saham amanah serta lain-lain bentuk simpanan”. Zakat dikenakan atas jumlah baki terendah yang sudah cukup nisab dan haul.
Contoh jenis-jenis wang simpanan:
Simpanan bank
Simpanan berbentuk pelaburan seperti Amanah Saham, Tabung Haji, KWSP, LTAT.
Simpanan di rumah
KAEDAH PENGIRAAN ZAKAT MENGIKUT JENIS-JENIS AKAUN.
Jadual 1: Contoh Akaun Konvensional
TARIKH | MASUK | KELUAR | BAKI |
(RM) | (RM) | (RM) | |
01/06/08 | 20,000 | 20,000 | |
23/07/08 | 2,000 | 18,000 | |
30/09/08 | 3,000 | 15,000 | |
10/12/08 | Faedah 200 | 15,200 | |
12/02/09 | 1,000 | 14,200 | |
11/03/09 | 2,000 | 12,200* | |
19/05/09 | 1000 | 13,200 |
* Baki terendah
Baki terendah dalam jadual ini ialah RM 12,200. Ia telah melebihi nisab (RM 8,909.48) dan genap setahun. Baki terendah diambil sebagai asas pengiraan zakat kerana ia merupakan jumlah yang tetap ada dalam simpanan sepanjang setahun (haul). Walaubagaimanapun, wang sebanyak RM 12,200 ini termasuk wang faedah. Oleh yang demikian, wang faedah perlu ditolak daripada baki terendah tersebut sebelum dikira zakatnya.
Cara Pengiraan:
Tahun Haul : 1 Muharram – 30 Zulhijjah
Nisab (contoh) : RM 8,909.48 (mengikut harga semasa bagi 85 gram emas)
Baki Terendah : RM 12,200 – RM 200 (faedah) = RM 12,000
Kadar Zakat : 2.5%
Zakat yang Dikenakan : RM 12,000 x 2.5% = RM 300
Jadual 2: Contoh Akaun Wadiah
TARIKH | MASUK | KELUAR | BAKI |
(RM) | (RM) | (RM) | |
01/06/08 | 20,000 | 20,000 | |
23/07/08 | 2,000 | 18,000 | |
30/09/08 | 3,000 | 15,000 | |
10/12/08 | Hibah 200 | 15,200 | |
12/02/09 | 1,000 | 14,200 | |
11/03/09 | 2,000 | 12,200* | |
19/05/09 | 1000 | 13,200 |
* Baki terendah
Baki terendah dalam jadual ini ialah RM 12,200. Ia telah melebihi nisab (RM 8,909.48) dan genap setahun. Baki terendah diambil sebagai asas pengiraan zakat kerana ia merupakan jumlah yang tetap ada dalam simpanan sepanjang setahun (haul). Wang sebanyak RM 12,200 ini termasuk di dalamnya pemberian hibah (hadiah dalam bentuk wang yang diterima oleh penyimpan terhadap wang yang disimpan setelah pihak bank menjalankan perniagaannya dalam tempoh setahun).
Cara Pengiraan:
Tahun Haul : 1 Muharram – 30 Zulhijjah
Nisab (contoh) : RM 8,909.48 (mengikut harga semasa bagi 85 gram emas)
Baki Terendah : RM 12,200 (temasuk hibah)
Kadar Zakat : 2.5%
Zakat yang Dikenakan : RM 12,200 x 2.5% = RM 305.00
Jadual 3: Contoh Pengiraan Pelbagai Buku Akaun Simpanan
Sekiranya seseorang penyimpan mempunyai banyak akaun simpanan di dalam bank atau mana-mana institusi kewangan, satu tempoh haul yang sesuai mestilah ditentukan. Kemudian diambil baki terendah kesemua buku akaun simpanan dan sekiranya melebihi nisab maka hendaklah dikenakan zakat.
Cara Pengiraan:
Tahun Haul : 1 Muharram – 30 Zulhijjah
Nisab (contoh) : RM 8,909.48 (mengikut harga semasa bagi 85 gram emas)
TARIKH | BANK 1 | BANK 2 | BANK 3 | JUMLAH |
01/06/2008 | 10,000 | 200 | 2,700 | 12,900 |
23/07/2008 | 10,000 | 300 | 2,800 | 13,100 |
30/09/2008 | 10,000 | 300 | 3,000 | 15,100 |
10/12/2008 | 8,000 | 300 | 3,000 | 11,300* |
12/02/2009 | 8,000 | 300 | 3,500 | 11,800 |
11/03/2009 | 8,000 | 300 | 4,000 | 12,300 |
27/05/2009 | 10,000 | 500 | 4,000 | 14,500 |
* Baki terendah dalam setahun bagi ketiga-tiga buku akaun.
Zakat yang Dikenakan: RM 11,300 x 2.5% = RM 282.50
ZAKAT WANG SIMPANAN KWSP / LTAT
Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) dan Lembaga Tabung Angkata Tentera (LTAT) wajib dizakatkan serta-merta apabila dikeluarkan tanpa perlu menunggu setahun sekiranya amuan yang dikeluarkan itu melebihi nisab semasa. Zakatnya ialah 2.5% ke atas setiap pengeluaran yang menyamai atau melebihi nisab.
Disusun Oleh :
Us. Felza Zulrrafaaee b. Abd Hamid
Ketua Bahagian Dakwah
PUSAT KUTIPAN ZAKAT PAHANG
Majlis Ugama Islam dan Adat Resam Melayu Pahang
rafaaee@zakatpahang.my